آیا زن میتواند پس از طلاق از همسر خود ارث ببرد ؟
زن در دو حالت استثنایی بعد از طلاق میتواند ارث ببرد ؛
بر اساس قانون مدنی ، ارث بردن زن پس از طلاق یک قاعده کلی نیست و فقط در دو حالت استثنایی امکانپذیر است.
که هر دو وابسته به طلاقدهنده (شوهر) هستند:
- طلاق در حال بیماریِ منتهی به مرگ (ماده ۹۴۴)
این حالت مربوط به جایی است که شوهر در حال بیماری، زن خود را طلاق دهد.
متن ماده ۹۴۴ قانون مدنی:
«اگر شوهر در حال مرض زن خود را طلاق دهد و در ظرف یک سال از تاریخ طلاق به همان مرض بمیرد، زوجه از او ارث میبرد اگرچه طلاق بائن باشد مشروط بر این که زن شوهر نکرده باشد.»
- شرایط آن:
- شوهر در زمان طلاق، بیمار باشد (مرضی که منجر به مرگ شود).
- فوت شوهر حداکثر یک سال پس از طلاق رخ دهد.
- علت فوت، همان بیماری زمان طلاق باشد؛ اگر بهبود یابد و بعداً به علت دیگری فوت کند، زن ارث نمیبرد.
- زن تا زمان مرگ شوهر، ازدواج مجدد نکرده باشد.
- طلاق رجعی در دوران عده (ماده ۹۴۳)
این حالت مربوط به جایی است که شوهر، زن خود را به طلاق رجعی (قابل بازگشت) مطلقه سازد.
متن ماده ۹۴۳ قانون مدنی:
«اگر شوهر زن خود را به طلاق رجعی مطلقه کند هر یک از آنها که قبل از انقضای عده بمیرد دیگری از او ارث میبرد لیکن اگر فوت یکی از آنها بعد از انقضای عده بوده یا طلاق بائن باشد از یکدیگر ارث نمیبرند.»
- شرایط آن:
- طلاق از نوع رجعی باشد (طلاقی که شوهر میتواند در مدت عده رجوع کند).
- فوت یکی از زوجین پیش از پایان یافتن عده طلاق رخ دهد.
- اگر فوت بعد از تمام شدن عده یا طلاق از نوع بائن (غیر قابل بازگشت) باشد، ارثی به یکدیگر نمیرسد.
- سهم الارث
اگر شرایط یکی از دو حالت فوق فراهم باشد، سهم زن از ارث شوهر به این صورت است:
- فاقد فرزند: یکچهارم (۴/۱) از کل اموال
- دارای فرزند: یکهشتم (۸/۱) از کل اموال
طلاقگیرنده یا طلاقدهنده؟
در هر دو ماده، طلاقدهنده باید حتماً شوهر باشد.
اگر خود زن در حال بیماری باشد و از شوهرش طلاق بگیرد (یا دادخواست طلاق دهد)، یا اگر طلاق به درخواست زن و از نوع خلع و مبارات باشد، شامل این قوانین نمیشود و ارث نمیبرد.
- نکته پایانی:
این دو مورد استثنا هستند و به صورت محدود تفسیر میشوند.
در سایر موارد، پس از طلاق رابطه زوجیت قطع و حق ارث ساقط میشود.